Het eerste wat bij me op komt is essentieel en geen idee hoe je zonder kan. Vanwege mijn zorg voor en zorg over ben ik denk ik zo diep de yoga ingedoken. Al mijn yogatechnieken, aandacht en mindfulness heb ik ingezet om de zorgtaken op mijn pad naar beste kunnen in te vullen en heeft het me naast alle moeite met pijn, lijden, verdriet en veel tijd kostend ook heel veel gebracht. Zou ik het niet hebben willen missen en zijn het juist de meest waardevolle momenten in mijn leven.

Sinds ik van de mogelijkheid heb gehoord om als yogadocent de bijscholing te doen om les te gaan geven aan mantelzorgers voel ik dat meisje van een jaar of 8 dat ik was toen ik voor het eerst mijn moeder ging bezoeken in het ziekenhuis. Oranje jasje aan, ja, het waren de jaren 70 van de vorige eeuw, op mijn fietsje met mijn zus naar het Diaconesse ziekenhuis bij het Vondelpark in Amsterdam. Ik reed op weg daar naar toe bijna tegen een oranje bestelbusje op. Gelukkig kon ik nog net de stoep op schieten om een botsing te vermijden. Mijn zus zag me ongeveer in het oranje busje verdwijnen met mijn oranje jasje. In gedachten zie ik de hele scene vanuit het perspectief van mijn zus. HSP vanaf jongsaf aan maar dat label kende we toen nog niet.Na deze eerste herinnering volgen er velen. Waarvan de meest dramatische ziekenhuisopnames rond mijn 13de en 30ste waren. Intensive care opnames, kantje boord operaties en langdurig ziekenhuisverblijf en herstel. Het is bijna niet uit te leggen hoe die ziekenhuisopnames met een aantal dramatische momenten in mijn celgeheugen zit opgeslagen. Als ik er goed aan terugdenk dan voel ik het weer met iedere vezel van mij lijf, de angst, de paniek, het onvermogen om er iets aan te doen. Mijn moeder nog buitenwesten in het ziekenhuis op de Prinsengracht en een verpleegster die zegt: ‘Ze moet wakker worden dus sla haar maar met een nat washandje in haar gezicht…’. Ja duh, dat deed ik dus echt niet. Machteloos naast haar bed zittend en maar over haar hand wrijvend. Het lege bed op de gang in het Binnengasthuis, de paniek van ‘waar is mijn moeder?’ en haar dan te vinden op intensive care. In haar blootje onder een laken aan allemaal apparatuur zit je daar als 13 jarige er stilletjes naast, geen idee wat je moet doen. Op mij 19de kreeg mijn moeder een diagnose waarbij de verwachting was dat ze nog maar 10 jaar zou leven. Het kleurde mijn relatie met haar in en de diagnose zat er goed naast want we hebben nog 33 jaar samen gehad.

Tijdens mijn middelbare schooltijd zijn er meerdere telefoontjes geweest van: ‘Niet schrikken, je moeder wordt zo met een ambulance thuisgebracht. Maak maar een bed voor haar op, op de bank, ze heeft een aanval van Meuniere.’ De intensive care periode in het Academisch ziekenhuis in Utrecht in het jaar dat we net onze 1ste dochter hadden staat ook in mijn geheugen gegrift. Hoe ik het deed met een baby, bezoekjes vanuit Den Bosch naar Utrecht meerdere keren in de week, geen idee, dat het niet vlekkeloos ging bleek wel uit de deuken die ik in onze auto reed in de parkeergarage. Nu ik zelf oma ben en mijn eigen dochter met haar baby het eerste jaar heb meegemaakt ben ik helemaal flabbergasted over hoe het ooit gegaan is. Gelukkig hebben wij het nu anders kunnen doen.

Ik ben er dus ingegroeid in het mantelzorgen, in zorgen voor, in er te zijn als het nodig is. Vaak is dat ook het enige wat je als mantelzorger kunt: aanwezig zijn, geruststellen, en houvast zijn, iemand tot steun zijn door rotsvast er te zijn. Daarom is mijn yoga achtergrond voor mij ook zo essentieel geweest. In stilte er te zijn, een hand vast houden, ademtechniek voor jezeld maar ook voor de zieke toepassen, handwarmte en liefdevolle aandacht om pijn te verlichten. Rust weten te bewaren als de telefoon weer onverwachts gaat midden in de nacht of als je ergens met een groep vrienden zit te eten. Rust als je ’s nachts om 04.00 uur door een schaars verlicht zielenhuis richting de parkeergarage loopt. Mijn moeder is uiteindelijk 18x geopereerd. Mijn vader heeft 2 pittige aneurysma operaties gehad, naast wat kleine ingrepen. Waarbij als je dan ziet dat de mijnheer naast hem aan dezelfde ingreep overlijdt, het toch niet zo ‘klein’ is als je dacht. De laatste 7 jaar van het leven van mijn moeder ben ik 40x achter de ambulance aangereden, de 41ste keer was naar huis om daar na 5 dagen rustig in haar eigen bed te overlijden.Waren dit mijn enige mantelzorgtaken? Het lijkt alsof ik het op een of andere manier aantrek. Niet altijd de directe zorgdrager, maar wel betrokkken aanwezig wellicht vanuit de ervaring die ik al allemaal heb opgedaan. Een vriendin waar ik mee naar het ziekenhuis ging. Bij het gesprek was om te horen dat ze uit behandeld was en we daarna doodleuk door gingen naar de Kwantum zodat ze daar kon klagen over het niet doorlopende patroon van haar gordijnen. Een andere vriendin bijstaand na een borstamputatie en die me nu al ingeboekt heeft voor de laatste zorg als het zo ver is. Een tante die uit Spanje belt met de vraag of je wilt komen omdat ze stervende is. 4 maanden nadat je er al geweest was en het goed voelde hoe zelfstandig ze daar nog woonde. Om dan de meest intense weken samen te hebben in een combinatie van zorg en regelwerk. Schoonouders verhuisd van een zelfstandige appartement, naar een zorgflat en ten slotte een voor een naar een gesloten afdeling waar ze beide zijn overleden. Natuurlijk hebben we allemaal ouders, famile en bekenden die ziek worden en komen te overlijden. Wanneer ben je dan de mantelzorger? Voor mij is de mantelzorger diegene die de warme deken, de warme mantel van geborgenheid is voor diegene die dat nodig heeft en waar de zieke op kan rekenen dat diegene er zal zijn als het nodig is. Wanneer het beroep ook maar gedaan wordt.Nu toch echt wat yoga, meditatie en aandachttraining daarin voor mij betekent heeft. Het heeft voor mij vooral te maken met rust, overgave, acceptatie. Kunnen loslaten wat even niet relevant is en te doen wat passend en kloppend is. Er is één dramatische keer na het overlijden van een oom dat ik een beroep dat op me werd gedaan niet heb beantwoord. Het was aan de vooravond van vertrek naar de wintersport en ik heb toen mijn nichtje er alleen voor laten staan met haar moeder. Verstek laten gaan toen er een beroep op me werd gedaan. Ik was nog jong, maar 25, het is echter geen excuus. Nadien heb ik het altijd betreurd.Kloppend, passend handelen binnen je mogelijlheden en capaciteiten of zelfs grensverleggend, groeiend en kracht ontdekken die je niet voor mogelijk had gehouden. Waarom? Het levert de meest memorabele momenten van contact, van verbondenheid, van samen-zijn op, die het allemaal waard maakt. Momenten die je aan niemand kan uitleggen. Ik kan wel zeggen: ‘die blik in de ogen van mijn tante toen ze weer in haar eigen bed lag…’ . Echt, je hebt geen idee van de warmte, van de dankbaarheid, van het samen voelen dat het goed is.

Yoga en mantelzorg, dus… het ademen, de rust in jezelf vinden op momenten van paniek, het aanwezig zijn in het nu, dit moment, er helemaal kunnen zijn voor diegene die zorg nodig heeft. Als de paniek, het verdriet, de pijn je even te veel wordt in hurkzit op de gang weer terug in je kracht komen om dan al je capaciteiten in te zetten om te helpen bij het opvangen van de pijn en de onrust.Het is rare bekken trekken in de auto om alle opgebouwde spanning weer los te laten: OOOEEEEWWWIIIEEEE. Het is humor kunnen vinden in de kleinste dingen. Het is dankbaarheid voelen. Het is handwarmte toepassen. Het is deinen van je ene voet op de andere in het ritme van je adem om zo aarding en rust te hervinden. Het is herkennen wat je nodig hebt om door te gaan. Het is bewust wandelen om de pijn, de angst en vernauwing weer om te zetten in liefde, vertrouwen en ruimte. Ik realiseer me dat ik alles intuïtief heb ingezet van zonnegroet tot rekkingen en strekkingen, van ademoefeningen en bekkenbodemspier ontspanningstechnieken, van bewust staan, zitten en wandelen.Vandaag ga ik bij een collega veteraanmantelzorger haar programma leren om gericht en bewust yoga in te zetten in elke fase van mantelzorg. Bewust goede zorg voor jezelf doorgeven aan mantelzorgers van dit moment, want de illussie dat mijn laatste mantelzorgtaak er op zit heb ik niet. Er gaan nieuwe taken komen en een slimme meid is op de toekomst voorbereid

Deel mijn verhaal:

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
Sluit Menu